poczta do mnie 601 436 350

Systemy wyborcze

System wyborczy (nazywany również ordynacją wyborczą) to zbiór przepisów wchodzących w skład tzw. prawa wyborczego regulujących sposób przeprowadzenia wyborów, a w szczególności zasady wyłaniania ich zwycięzców i podziału mandatów. Jeżeli więc w organie ustawodawczym stanowiącym prawo decyzje podejmuje się głosując za pomocą mandatów, to system wyborczy ma decydujące znaczenie dla kształtu prawa. 

Ze względu na sposób wyłaniania zwycięzcy i przeliczania głosów ordynacje dzieli się na większościowe ( bezwzględne – majoritarian systems, większościowe zwykłe – plurality systems) i proporcjonalne (proportional systems). Można wyróżnić jeszcze grupę ordynacji, które nie są ordynacjami wiekszościowymi, ale nie do końca spełniają definicję ordynacji proporcjonalnej. Określam je jako systemy mieszane. W dużej cześci są to mieszanki systemu większościowego i ordynacji proporcjonalnych. 
Ordynacje większościowe wywodzą się z tradycji brytyjskiej i stosowane są w większości krajów anglosaskich oraz we Francji. Najstarsza ordynacja proporcjonalna, jaką jest system pojedynczego głosu przechodniego (albo Brytyjska Reprezentacja Proporcjonalna znana w Australii jako metoda Hare’a-Clarka), także wywodzi się z Wielkiej Brytanii (Irlandii Północnej). Została zaproponowana w 1821 roku przez Thomasa Wrigthta Hilla i po raz pierwszy zastosowana w wyborach do samorządu miasta Adelaide w 1840 roku.

Z uwagi na krąg zainteresowań przedstawiam tutaj jedynie systemy wyborcze majace zastosowanie w wyborach publicznych (do organów parlamentarnych).